به گزارش عصر تهران، حانیه راجی، فوق‌تخصص ریه، با اشاره به خطرات آلودگی هوا برای سلامت انسان، ذرات معلق ریز و آلاینده‌های گازی ناشی از احتراق سوخت‌های فسیلی را از مهم‌ترین عوامل آسیب‌رسان به دستگاه تنفسی عنوان کرد.
وی اظهار کرد: ذرات فوق‌ریز معلق با قطر ۲.۵ میکرون که با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند، در هوا باقی می‌مانند و به‌راحتی از طریق تنفس وارد سیستم تنفسی و ریه‌ها می‌شوند.
راجی افزود: آلاینده‌های گازی ناشی از فعالیت خودروها و کارخانه‌ها نیز از دیگر عوامل شیمیایی زیان‌آور هستند که می‌توانند به بافت ریه آسیب وارد کنند.
ذرات معلق؛ خطر پنهان برای سلامت ریه
این فوق‌تخصص ریه با تأکید بر اهمیت پایش مستمر کیفیت هوا گفت: استفاده از شاخص‌های اعلام‌شده توسط سامانه‌های هواشناسی برای اطلاع‌رسانی لحظه‌ای به مردم اهمیت زیادی دارد.
وی توضیح داد: دستگاه تنفسی به دلیل تماس مستقیم و دائمی با حجم زیادی از هوای استنشاقی، نخستین و حساس‌ترین مسیر ورود آلاینده‌ها به بدن محسوب می‌شود.
راجی با رد این تصور که افراد سالم در برابر آلودگی هوا ایمن هستند، تصریح کرد: قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آلاینده‌ها می‌تواند سلامت همه افراد را تحت تأثیر قرار دهد و حتی افراد بدون بیماری زمینه‌ای نیز ممکن است دچار مشکلات مرتبط با آلودگی هوا شوند.
گروه‌های آسیب‌پذیر در روزهای آلوده
وی کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن قلبی و ریوی را از گروه‌های حساس‌تر در برابر آلودگی هوا معرفی کرد.
راجی گفت: کودکان به دلیل تعداد تنفس بیشتر و فعالیت‌های خارج از منزل، سالمندان به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای، زنان باردار به دلیل افزایش خطر عوارضی مانند سقط جنین و مرده‌زایی و بیماران قلبی و ریوی، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر آلودگی دارند.
توصیه‌های مهم برای کاهش آسیب آلودگی هوا
این پزشک متخصص با ارائه توصیه‌هایی برای روزهای آلوده اظهار کرد: نخستین اقدام، خودداری از خروج غیرضروری از منزل است.
وی افزود: در صورت نیاز به حضور در فضای باز، باید زمان قرار گرفتن در معرض هوای آلوده کاهش یابد و از ماسک‌های استاندارد دارای فیلتر N95 استفاده شود.
راجی تأکید کرد: ماسک‌های پارچه‌ای و جراحی برای جلوگیری از ورود ذرات ریز آلاینده‌ها کارایی کافی ندارند.
وی همچنین توصیه کرد در خودروها پنجره‌ها بسته نگه داشته شوند و در صورت امکان از سیستم تصفیه هوای داخل کابین استفاده شود.
ورزش در هوای آلوده خطرناک است
راجی ورزش در فضای باز در روزهای آلوده را نامناسب دانست و گفت: هنگام فعالیت ورزشی تعداد تنفس افزایش پیدا می‌کند و حجم هوای واردشده به ریه‌ها چند برابر می‌شود.
وی افزود: این شرایط باعث افزایش ورود آلاینده‌ها به بدن می‌شود و به همین دلیل حتی برخی مسابقات ورزشی حرفه‌ای نیز در شرایط نامناسب کیفیت هوا لغو می‌شوند.
آلودگی هوا بیماری‌های ریوی را تشدید می‌کند
این فوق‌تخصص ریه با هشدار درباره تأثیر آلودگی هوا بر بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای گفت: آلاینده‌ها می‌توانند باعث تشدید بیماری‌هایی مانند آسم و بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) شوند.
وی تأکید کرد: بیماران مبتلا به این بیماری‌ها باید مصرف داروهای خود را جدی بگیرند و نباید بدون نظر پزشک مصرف دارو را قطع کنند.
راجی افزود: در غیر این صورت ممکن است علائمی مانند تنگی نفس، سرفه و درد قفسه سینه ایجاد شود و حتی فرد نیازمند بستری در بیمارستان شود.
تأثیر آلودگی هوا بر خواب و کیفیت زندگی
راجی با اشاره به اثرات آلودگی هوا بر خواب اظهار کرد: علائمی مانند سوزش چشم، خارش گلو، گرفتگی بینی و ترشحات پشت حلق که در اثر آلودگی ایجاد می‌شوند، می‌توانند کیفیت خواب را کاهش دهند.
وی افزود: این مشکل در افراد مبتلا به آپنه خواب شدیدتر است و می‌تواند شرایط آن‌ها را دشوارتر کند.
چه زمانی مراجعه فوری به پزشک ضروری است؟
این متخصص ریه درباره شرایط اورژانسی ناشی از آلودگی هوا گفت: اگر تنگی نفس با مصرف دارو بهتر نشود و همراه با درد مداوم قفسه سینه، افزایش غیرطبیعی تعداد تنفس یا تغییر رنگ لب‌ها و انگشتان به سمت کبودی باشد، بیمار باید سریعاً به اورژانس مراجعه کند.
وی توضیح داد: این علائم ممکن است نشانه نیاز به بررسی‌های تخصصی قلبی و ریوی و حتی بستری بیمار باشد.
تصفیه هوای منزل و باورهای نادرست درباره آلودگی
راجی استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا با فیلتر HEPA را در منزل مؤثر دانست و گفت: با این حال، نباید از آلودگی‌های داخل خانه غافل شد.
وی افزود: دود سیگار، گاز، سرخ‌کردنی‌ها، عود و اسپند نیز می‌توانند آلاینده‌های خطرناکی در فضای داخلی ایجاد کنند.
این پزشک تأکید کرد: مصرف ویتامین‌ها تنها در صورت وجود نیاز واقعی بدن مفید است و نمی‌تواند آلودگی هوا را به‌صورت مستقیم خنثی کند.
توصیه‌های تکمیلی برای روزهای آلوده
راجی گفت: شست‌وشوی بینی و گلو با سرم نمکی یا آب معمولی می‌تواند به پاکسازی بخشی از ذرات کمک کند.
وی درباره باور عمومی مصرف شیر برای مقابله با آلودگی هوا اظهار کرد: شیر پادزهر آلودگی نیست و نمی‌تواند جایگزین مصرف کافی مایعات، به‌ویژه آب، شود.
به گفته این فوق‌تخصص ریه، مهم‌ترین راهکار کاهش آسیب‌های آلودگی هوا، کاهش تماس با آلاینده‌ها، رعایت توصیه‌های حفاظتی و مراجعه به‌موقع به مراکز درمانی در صورت بروز علائم خطر است.
منبع: مهر
