به گزارش عصر تهران، در ۱۱ اوت ۱۹۳۴ (۲۰ مرداد ۱۳۱۳)، نخستین گروه از زندانیان فدرال آمریکا که در رده «خطرناک‌ترین محکومان» قرار داشتند، به جزیره آلکاتراز در خلیج سانفرانسیسکو منتقل شدند؛ رویدادی که آغاز فعالیت این جزیره به عنوان زندان فوق‌امنیتی فدرال بود.
آلکاتراز، جزیره‌ای سنگی با مساحت حدود ۲۲ جریب است که در فاصله ۱.۵ مایلی ساحل سانفرانسیسکو قرار دارد. این زندانیان غیرنظامی به چند ده زندانی نظامی پیوستند که از دوران استفاده ارتش آمریکا از این جزیره به عنوان زندان نظامی در آنجا نگهداری می‌شدند.
هدف اصلی از تبدیل آلکاتراز به زندان فدرال، ایجاد محلی برای نگهداری مجرمانی بود که خطرناک تلقی می‌شدند یا سابقه تلاش برای فرار از زندان‌های دیگر را داشتند.
از جزیره پلیکان‌ها تا پایگاه نظامی آمریکا
تاریخ آلکاتراز به سال ۱۷۷۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که خوان مانوئل دی آیالا، ستوان اسپانیایی، در جریان کاوش‌های خود این جزیره خالی از سکنه را کشف کرد.
او این منطقه را «ایسلا دِ لوس آلکاترسس» به معنای «جزیره پلیکان‌ها» نامید؛ نامی که بعدها به شکل کوتاه‌شده «آلکاتراز» شناخته شد.
این جزیره پس از استحکامات نظامی توسط اسپانیا، در سال ۱۸۴۹ به ایالات متحده واگذار شد. در سال ۱۸۵۴، نخستین فانوس دریایی سواحل کالیفرنیا در این جزیره ساخته شد.
از سال ۱۸۵۹، ارتش آمریکا در آلکاتراز مستقر شد و از سال ۱۸۶۸ این جزیره برای نگهداری مجرمان نظامی مورد استفاده قرار گرفت.
زندانیان نظامی آلکاتراز تنها شامل سربازان آمریکایی خاطی نبودند؛ برخی پیشاهنگان بومی، سربازان آمریکایی حاضر در جنگ فیلیپین که به نیروهای فیلیپینی پیوسته بودند و غیرنظامیان چینی که در جریان شورش بوکسورها علیه ارتش آمریکا مقاومت کرده بودند نیز در این محل زندانی شدند.
در سال ۱۹۰۷، آلکاتراز به عنوان شعبه اقیانوس آرام زندان نظامی ایالات متحده تعیین شد.
آغاز دوران زندان فوق‌امنیتی آلکاتراز
در سال ۱۹۳۴، دولت آمریکا آلکاتراز را به یک زندان فدرال با بالاترین سطح امنیتی تبدیل کرد. این زندان برای کنترل مجرمانی طراحی شده بود که سیستم کیفری آمریکا آنها را بسیار خطرناک می‌دانست.
اولین گروه زندانیان غیرنظامی در ۱۱ اوت ۱۹۳۴ وارد جزیره شدند. در هفته‌های بعد، انتقال زندانیان ادامه یافت و در میان آنها چهره‌های مشهوری از دنیای جرم سازمان‌یافته حضور داشتند.
آل کاپون، گانگستر مشهور آمریکایی، در اواخر اوت همان سال به آلکاتراز منتقل شد. همچنین در سپتامبر ۱۹۳۴، جورج «مسلسل» کلی، یکی دیگر از چهره‌های شناخته‌شده جنایت سازمان‌یافته آمریکا، به این زندان انتقال یافت.
زندانیان مشهور و داستان «مرد پرنده آلکاتراز»
یکی از مشهورترین زندانیان آلکاتراز در دهه ۱۹۴۰، رابرت استرود بود که بعدها با لقب «مرد پرنده آلکاتراز» شناخته شد.
استرود که به جرم قتل محکوم شده بود، در دوران حبس انفرادی در زندان لون‌وورت کانزاس تحقیقات گسترده‌ای درباره پرندگان انجام داد و به دلیل مطالعاتش شهرت یافت.
او پس از قتل یک نگهبان در سال ۱۹۱۶ به عنوان زندانی بسیار خطرناک شناخته شد و در سال ۱۹۴۲ به آلکاتراز منتقل شد. با این حال، مسئولان زندان اجازه ادامه فعالیت‌های پژوهشی او در زمینه پرنده‌شناسی را ندادند.
فرارهای ناموفق از «صخره»
با وجود شهرت آلکاتراز به عنوان زندانی غیرقابل فرار، حدود ۳۰ زندانی تلاش کردند از این جزیره بگریزند.
هیچ فراری به طور رسمی موفق به فرار قطعی از آلکاتراز شناخته نشده است، اما در چند مورد، جسد یا سرنوشت نهایی فراریان هرگز مشخص نشد و احتمال غرق شدن آنها در آب‌های سرد و خطرناک خلیج سانفرانسیسکو مطرح شد.
مشهورترین تلاش فرار در سال ۱۹۶۲ توسط فرانک موریس و برادران جان و کلارنس آنگلین انجام شد. این ماجرا بعدها الهام‌بخش فیلم «فرار از آلکاتراز» در سال ۱۹۷۹ شد.
جان گیلز نیز در سال ۱۹۴۵ با پوشیدن لباس نظامی که به صورت مخفیانه تهیه کرده بود، با قایق از جزیره خارج شد؛ اما پس از رسیدن به ساحل، توسط یک افسر مشکوک شناسایی و دوباره به زندان بازگردانده شد.
جان پال اسکات تنها فردی است که ثبت شده توانسته با شنا خود را به سرزمین اصلی برساند. او در نزدیکی پل گلدن‌گیت، در شرایطی بسیار ضعیف و دچار کاهش شدید دمای بدن پیدا شد و پلیس او را به بیمارستان منتقل کرد.
پایان فعالیت زندان و آغاز دوره گردشگری
در سال ۱۹۶۳، رابرت اف. کندی، دادستان کل وقت آمریکا، به دلیل هزینه‌های بالای نگهداری، دستور تعطیلی آلکاتراز را صادر کرد.
این زندان طی ۲۹ سال فعالیت خود، بیش از ۱۵۰۰ محکوم را در خود جای داد.
پس از تعطیلی، آلکاتراز بار دیگر وارد مرحله‌ای تازه از تاریخ خود شد. در سال ۱۹۶۴، گروهی از سرخ‌پوستان سو با استناد به معاهده‌ای مربوط به سال ۱۸۶۸، برای مدتی جزیره را اشغال کردند.
در نوامبر ۱۹۶۹ نیز نزدیک به ۱۰۰ دانشجو و فعال بومی‌آمریکایی کنترل جزیره را در دست گرفتند و این اشغال تا ژوئن ۱۹۷۱ ادامه یافت؛ زمانی که نیروهای فدرال آنها را مجبور به ترک جزیره کردند.
آلکاتراز؛ از زندان مخوف تا مقصد گردشگری
در سال ۱۹۷۲، جزیره آلکاتراز به عنوان بخشی از منطقه تفریحی ملی گلدن‌گیت زیر نظر اداره پارک‌های ملی آمریکا به روی عموم باز شد.
امروزه این جزیره و ساختمان زندان سابق آن یکی از مهم‌ترین مکان‌های تاریخی سانفرانسیسکو محسوب می‌شود و سالانه بیش از یک میلیون گردشگر از آن بازدید می‌کنند.
آلکاتراز اکنون نه تنها یادآور تاریخ نظام کیفری آمریکا، بلکه نمادی از داستان‌های فرار، زندانیان مشهور و تحولات اجتماعی قرن بیستم است.
