به گزارش عصر تهران، یوسف حجت، نایب‌رئیس انجمن علمی هوای پاک ایران، در کارگاه تخصصی «راهکارهای کاهش آلودگی هوا» با اشاره به روند تغییرات آلودگی هوا در کشور گفت: برخلاف تصور عمومی، آمارهای بلندمدت نشان می‌دهد روند آلودگی هوا به‌صورت مداوم صعودی نبوده و در برخی آلاینده‌ها طی ۲۵ سال گذشته کاهش نیز ثبت شده است.
وی افزود: افزایش حساسیت جامعه نسبت به آلودگی هوا و سخت‌گیرانه‌تر شدن استانداردهای زیست‌محیطی باعث شده این تصور شکل بگیرد که وضعیت آلودگی هر سال بدتر می‌شود، در حالی که اقدامات انجام‌شده در سال‌های گذشته از افزایش بیشتر آلودگی جلوگیری کرده است.
تشریح دو رویکرد اصلی در مدیریت آلودگی هوا
نایب‌رئیس انجمن علمی هوای پاک ایران در ابتدای این کارگاه به برخی اقدامات انجام‌شده در سال‌های گذشته از جمله تدوین برنامه جامع کاهش آلودگی هوای تهران، حذف سرب از بنزین، کاهش گوگرد گازوئیل، اجرای استاندارد یورو ۲ برای خودروها، توقف تولید خودروهای آلاینده مانند پیکان، تأسیس مرکز آزمایش آلودگی خودرو و تدوین مقررات اسقاط خودروهای فرسوده اشاره کرد.
وی راهکارهای مقابله با آلودگی هوا را در دو بخش «کاهش آلودگی» و «سازگاری با آلودگی» دسته‌بندی کرد و گفت: اقداماتی مانند معاینه فنی خودروها، کنترل صنایع، ارتقای استانداردهای آلایندگی و بهبود کیفیت سوخت در گروه کاهش آلودگی قرار می‌گیرند، در حالی که استفاده از ماسک، اعلام شرایط اضطرار و تعطیلی‌ها با هدف کاهش آسیب‌های ناشی از آلودگی هوا انجام می‌شود.
بررسی راهکارهای قانون هوای پاک
حجت با اشاره به قانون هوای پاک، محورهای اصلی این قانون را شامل مدیریت شرایط اضطرار، خودرو و حمل‌ونقل، واحدهای تولیدی، انرژی و موتورخانه‌ها عنوان کرد.
وی همچنین به تشکیل کارگروه «همکاری دولت و دانشگاه برای مدیریت آلودگی هوا» به دستور رئیس‌جمهور و به ریاست دانشگاه تربیت مدرس اشاره کرد و گفت این کارگروه مجموعه‌ای از راهکارهای حاکمیتی و فنی را برای کاهش آلودگی هوا تدوین کرده است.
به گفته وی، این راهکارها در بخش حاکمیتی شامل سیاست‌های اقتصادی، مدیریتی، فرهنگی و حمل‌ونقل و در بخش فنی شامل کاهش آلایندگی خودروهای بنزینی و دیزلی، کنترل منابع ثابت آلاینده و کاهش آلودگی‌های طبیعی است.
راهکارهای اقتصادی و مدیریتی برای کاهش آلودگی
رئیس دانشگاه تربیت مدرس اصلاح قیمت حامل‌های انرژی، افزایش عوارض خودروهای فرسوده، اخذ عوارض الکترونیکی در بزرگراه‌های شهری، اصلاح جرایم رانندگی، اجرای مالیات سبز و تقویت حمل‌ونقل عمومی را از مهم‌ترین راهکارهای اقتصادی عنوان کرد.
وی همچنین توسعه خدمات الکترونیکی، تغییر ساعات کاری مدارس و ادارات، گسترش پیاده‌راه‌ها، توسعه شهری مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی و اجرای آمایش سرزمین را از راهکارهای مدیریتی مؤثر بر کاهش آلودگی هوا برشمرد.
در بخش فرهنگی نیز توسعه فرهنگ پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، استفاده از حمل‌ونقل عمومی، صرفه‌جویی در مصرف انرژی، هم‌سفری با خودروهای شخصی و افزایش مطالبه‌گری عمومی از جمله پیشنهادهای مطرح‌شده بود.
خودروها عامل اصلی انتشار ذرات معلق
حجت با اشاره به نقش آلاینده‌های مختلف در آلودگی هوا گفت: ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) عامل اصلی آلودگی هوای شهرهای کشور هستند و حدود ۸۴ درصد روزهای آلوده سال به این آلاینده مربوط می‌شود.
وی افزود: در فصل پاییز و زمستان، آلاینده اصلی هوای شهرها PM2.5 است و سایر آلاینده‌ها نقش محدودی دارند. در حدود نیمی از روزهای این فصول، شاخص این آلاینده از عدد ۱۰۰ فراتر می‌رود و بین دو تا سه برابر حد مجاز قرار می‌گیرد.
به گفته وی، خودروها حدود ۵۹ درصد انتشار آلاینده مسئول را به خود اختصاص می‌دهند. با این حال، تنها حدود ۱۰ درصد ذرات معلق از اگزوز خودروها منتشر می‌شود و بخش قابل توجهی از این ذرات ناشی از سایش لاستیک، ترمز، سطح جاده و همچنین منابع طبیعی مانند گردوغبار است.
توسعه حمل‌ونقل عمومی از مؤثرترین راهکارها
نایب‌رئیس انجمن علمی هوای پاک ایران جایگزینی اتوبوس‌های دیزلی با اتوبوس‌های برقی یا گازسوز، ارتقای استاندارد خودروهای دیزلی، نصب فیلتر دوده، نوسازی ناوگان حمل‌ونقل، توسعه خطوط مترو، راه‌آهن حومه‌ای و وسایل حمل‌ونقل اشتراکی را از مهم‌ترین راهکارهای فنی کاهش آلودگی هوا دانست.
وی همچنین بر ضرورت انتقال صنایع آلاینده از شهرهای بزرگ، نظارت دقیق‌تر بر واحدهای صنعتی، بهبود استانداردهای انرژی ساختمان‌ها، مدیریت پسماند، جلوگیری از زباله‌سوزی و کنترل کانون‌های گردوغبار تأکید کرد.
ضرورت تداوم سرمایه‌گذاری در کاهش آلودگی هوا
حجت با اشاره به اثرگذاری اقدامات انجام‌شده در دو دهه گذشته گفت: توسعه مترو، خطوط اتوبوس تندرو، اجرای معاینه فنی، حذف سرب از بنزین، کاهش گوگرد گازوئیل و ورود اتوبوس‌های برقی، نقش مهمی در جلوگیری از تشدید آلودگی هوا داشته‌اند.
وی افزود: کنترل آلودگی هوا نیازمند استمرار سرمایه‌گذاری در حمل‌ونقل عمومی، ارتقای کیفیت سوخت، اجرای کامل قانون هوای پاک و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی است.
در پایان این کارگاه، رئیس دانشگاه تربیت مدرس برای دریافت پیشنهادها و راهکارهای تخصصی در زمینه مدیریت آلودگی هوا اعلام آمادگی کرد.
منبع: ایرنا
