به گزارش عصر تهران، رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری به همراه جمعی از مدیران این پژوهشگاه از پروژه گمانه‌زنی اضطراری باستان‌شناسی در محوطه کاخ صاحب‌قرانیه بازدید کردند.
محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، هشتم مردادماه ۱۴۰۵ با حضور در این پروژه، در جریان روند بررسی‌های باستان‌شناسی برای شناسایی بقایای معماری، مصطبه‌های سه‌گانه، مجاری انتقال آب و پلکان آجری دوره قاجار کاخ صاحب‌قرانیه قرار گرفت.
این پروژه با سرپرستی حسین توفیقیان در حال انجام است و هدف آن بررسی و حفاظت از بخش‌های پنهان معماری این مجموعه تاریخی پیش از انجام اقدامات استحکام‌بخشی اعلام شده است.
بازدید مسئولان میراث‌فرهنگی از کاوش‌های صاحب‌قرانیه
در این بازدید، منیژه هادیان دهکردی معاون پژوهشی پژوهشگاه، معصومه مصلی سرپرست پژوهشکده باستان‌شناسی، ژیلا مشیری رئیس مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه، فریبا کرمانی مشاور رئیس پژوهشگاه در حوزه میراث معماری و شهری، رضا رحمانی رئیس پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی‌فرهنگی و بابک افشار سرپرست پژوهشکده میراث معماری و شهری نیز حضور داشتند.
مسئولان پژوهشگاه در جریان آخرین یافته‌ها و روند فعالیت‌های علمی تیم باستان‌شناسی این پروژه قرار گرفتند.
کشف بقایای معماری کاخ جهان‌نما
حسین توفیقیان، سرپرست پروژه گمانه‌زنی اضطراری باستان‌شناسی کاخ صاحب‌قرانیه، درباره نتایج این عملیات گفت: گمانه‌زنی‌های انجام‌شده در روزهای اخیر توانسته بخش‌هایی از لایه‌های پنهان تاریخی این مجموعه را آشکار کند.
وی افزود: تیم کاوش برای نخستین‌بار موفق شد بقایای معماری کاخ «جهان‌نما»؛ کاخ اولیه ناصرالدین‌شاه که پیش از بازسازی صاحب‌قرانیه تخریب شده بود، را در جبهه جنوبی محوطه شناسایی و از زیر خاک خارج کند.
به گفته وی، این بقایا شامل پلکان‌های مدور و کف‌های آجرفرش نفیس است که اطلاعات تازه‌ای درباره ساختار معماری این مجموعه تاریخی در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.
کشف نشانه‌هایی از قدمت بیشتر سکونتگاه تاریخی
سرپرست هیئت باستان‌شناسی اظهار کرد: یافته‌های به‌دست‌آمده تنها به دوره قاجار محدود نمی‌شود و کشف سفال‌ها و نهشته‌های فرهنگی در عمق سه‌متری زمین، نشانه‌هایی از وجود لایه‌های تاریخی قدیمی‌تر در این محدوده ارائه کرده است.
وی افزود: این کشفیات می‌تواند قدمت سکونتگاه تاریخی این منطقه را قرن‌ها عقب‌تر ببرد و ابعاد تازه‌ای از تاریخ تهران را برای محققان روشن کند.
کاوش‌های باستان‌شناسی برای حفاظت از اصالت کاخ
توفیقیان با بیان اینکه این عملیات با هدف حفاظت از اصالت میراث تاریخی صاحب‌قرانیه انجام می‌شود، گفت: بررسی دقیق ساختارهای زیرسطحی پیش از هرگونه مداخله مهندسی، نقش مهمی در جلوگیری از آسیب‌های احتمالی به آثار تاریخی دارد.
وی تأکید کرد: یافته‌های اخیر نشان می‌دهد محوطه صاحب‌قرانیه مجموعه‌ای از لایه‌های تاریخی و معماری ارزشمند را در خود جای داده است و بررسی این ساختارها می‌تواند شناخت تازه‌ای از تحولات معماری و تمدنی تهران ارائه کند.
ادامه گمانه‌زنی‌ها برای بازخوانی تاریخ صاحب‌قرانیه
سرپرست پروژه گمانه‌زنی اضطراری کاخ صاحب‌قرانیه خاطرنشان کرد: عملیات بررسی در بخش‌های مختلف محوطه همچنان ادامه دارد و نتایج آن می‌تواند به بازشناسی بخش‌هایی از تاریخ این کاخ‌موزه تاریخی کمک کند.
کاخ صاحب‌قرانیه از بناهای دوره قاجار در مجموعه نیاوران تهران است که در دوره ناصرالدین‌شاه ساخته شد و امروزه به‌عنوان یکی از آثار مهم معماری تاریخی پایتخت شناخته می‌شود.
