به گزارش عصر تهران، مسعود صادقی، وابسته فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و مسئول خانه فرهنگ ایران در آلماتی، در نشست بین‌المللی «آبای بشریت» با اشاره به جایگاه ادبی و فکری آبای قونانبای‌اوغلی، بر تأثیرپذیری این اندیشمند قزاق از زبان فارسی، ادبیات کلاسیک و حکمت ایرانی تأکید کرد.
این نشست همزمان با ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ که در تقویم رسمی قزاقستان به عنوان «روز آبای» نام‌گذاری شده است، با همکاری مؤسسه پژوهشی آبای‌شناسی و کتابخانه فارابی در دانشگاه ملی قزاقستان برگزار شد.
پیوند آبای با ادبیات و حکمت ایرانی
صادقی در سخنرانی خود اظهار کرد که شناخت جامع و دقیق آبای قونانبای‌اوغلی بدون توجه به علاقه، آشنایی و ارتباط گسترده او با زبان فارسی، ادبیات کلاسیک و اندیشه‌های حکمی ایران امکان‌پذیر نیست.
وی گفت: بنیان‌گذار ادبیات نوین قزاقستان تحت تأثیر شاعران فارسی‌گوی حوزه تمدنی ایران قرار داشته و آثار بزرگان ادب فارسی در شکل‌گیری نگاه ادبی و فکری او نقش داشته است.
وابسته فرهنگی ایران در آلماتی با اشاره به اهمیت پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان دو ملت ایران و قزاقستان افزود: بررسی ارتباط فکری آبای با ادبیات و حکمت ایرانی در یک محیط علمی مانند دانشگاه فارابی می‌تواند زمینه‌ساز تقویت کرسی‌های ایران‌شناسی و تعریف پروژه‌های پژوهشی مشترک میان دو کشور باشد.
برنامه همکاری علمی ایران و قزاقستان درباره آبای
صادقی از برنامه‌ریزی برای انجام پژوهش‌های مشترک میان مؤسسه پژوهشی آبای‌شناسی و مراکز دانشگاهی و ادبی جمهوری اسلامی ایران خبر داد.
به گفته وی، در این همکاری‌ها موضوعاتی مانند تأثیرپذیری آبای قونانبای‌اوغلی از شاعران بزرگ کلاسیک فارسی از جمله فردوسی، نظامی، سعدی و حافظ بررسی خواهد شد.
این طرح‌ها قرار است با مشارکت مراکز آموزشی و پژوهشی دو کشور دنبال شود تا ابعاد مختلف ارتباط میان ادبیات فارسی و میراث فرهنگی قزاقستان مورد مطالعه قرار گیرد.
بررسی جایگاه ادبی و فلسفی آبای قونانبای‌اوغلی
در نشست «آبای بشریت»، مسئولان فرهنگی، استادان دانشگاه، پژوهشگران حوزه آبای‌شناسی و دانشمندانی از کشورهای قزاقستان، جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان حضور داشتند و مقالات و دیدگاه‌های تخصصی خود را ارائه کردند.
بررسی میراث ادبی آبای، اندیشه‌های فلسفی او، دیدگاه‌هایش درباره آموزش و نقش این مفاهیم در جامعه معاصر از محورهای اصلی این برنامه علمی بود.
همچنین پژوهشگران دانشگاه فارابی طرح تدوین «طبقه‌بندی آبای» یا «تاکسونومی آبای» را مطرح کردند. این طرح بر پایه دیدگاه‌های تربیتی این شاعر تدوین شده و هدف آن استفاده از اندیشه‌های آبای در فرآیند آموزش نوین قزاقستان است.
آبای، چهره ماندگار فرهنگ قزاقستان
ابای (ابراهیم) قونانبای‌اُلی که در فاصله سال‌های ۱۸۴۵ تا ۱۹۰۴ زندگی کرد، یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های فرهنگی و ادبی آسیای مرکزی به شمار می‌رود.
او تنها شاعر و نویسنده نبود، بلکه اندیشمندی فلسفی، موسیقی‌دانی خلاق، مترجمی برجسته و اصلاح‌گری اجتماعی بود که نقش مهمی در شکل‌گیری هویت فرهنگی و ادبی قزاقستان معاصر ایفا کرد.
آبای در تاریخ فرهنگی قزاقستان به عنوان بنیان‌گذار ادبیات مکتوب و زبان ادبی نوین قزاقی شناخته می‌شود و آثار و اندیشه‌های او همچنان از منابع مهم الهام برای جامعه این کشور به شمار می‌رود.
