به گزارش عصر تهران، کاظم غریب‌آبادی در مراسم گرامیداشت روز ملی دریای خزر با اشاره به اهمیت این روز اظهار کرد: ۲۱ مردادماه، روز خزر، یادآور اهمیت این پهنه آبی و مسئولیت مشترک کشورهای ساحلی در قبال آن است و این روز را گرامی می‌داریم.
وی افزود: ۲۳ سال پیش در چنین روزی، پنج کشور ساحلی دریای خزر در تهران «کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریای خزر» معروف به کنوانسیون تهران را به امضا رساندند و اکنون ۲۰ سال از اجرای آن می‌گذرد.
معاون امور حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه با بیان اینکه دریای خزر برای ایران و دیگر کشورهای ساحلی همواره فراتر از یک پهنه آبی بوده است، تصریح کرد: خزر در طول تاریخ بخشی از جغرافیا، هویت و مناسبات ملت‌های پیرامون خود بوده و در شکل‌گیری پیوندهای منطقه‌ای جایگاه ویژه‌ای داشته است.
وی ادامه داد: به همین دلیل، این پهنه آبی در محاسبات راهبردی کشورهای ساحلی و مناسبات منطقه‌ای از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
مسئولیت اصلی کشورهای ساحلی در قبال امنیت خزر
غریب‌آبادی با تأکید بر نقش کشورهای ساحلی در آینده دریای خزر گفت: کشورهای ساحلی بیش از هر کشور دیگری از تحولات این دریا تأثیر می‌پذیرند و طبیعی است که مسئولیت اصلی را نیز در قبال امنیت، ثبات و آینده آن بر عهده داشته باشند.
وی افزود: امنیت خزر پیش از هر چیز یک مسئولیت منطقه‌ای و درون‌زاست و باید توسط کشورهای ساحلی و از طریق سازوکارهای مورد توافق آنها حفظ شود.
معاون امور حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه با اشاره به تأکید جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای ساحلی بر ممنوعیت حضور نظامی کشورهای غیرساحلی در دریای خزر اظهار کرد: امنیت خزر نباید به عرصه‌ای برای رقابت یا حضور قدرت‌های خارج از منطقه تبدیل شود.
غریب‌آبادی خاطرنشان کرد: کشورهای ساحلی خود قادرند و باید بتوانند درباره امنیت، ثبات و آینده دریای خزر گفت‌وگو و تصمیم‌گیری کنند. خزر می‌تواند نمونه‌ای از یک نظام امنیت منطقه‌ای باشد که توسط کشورهای منطقه و برای کشورهای منطقه شکل می‌گیرد.
خزر می‌تواند عرصه‌ای برای اعتمادسازی باشد
وی با اشاره به تفاوت دیدگاه‌ها و اولویت‌های ملی پنج کشور ساحلی گفت: طبیعی است که کشورها در همه موضوعات نگاه یکسانی نداشته باشند، اما خزر همچنان یکی از حوزه‌هایی است که امکان گفت‌وگو و همکاری میان کشورهای ساحلی را حفظ کرده است.
غریب‌آبادی افزود: خزر ظرفیت آن را دارد که در کنار سایر ابعاد روابط میان پنج کشور، به یکی از عرصه‌های اعتمادسازی و همکاری تبدیل شود.
حفاظت محیط زیست خزر؛ شرط حفظ ظرفیت‌های اقتصادی
معاون امور حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه حفاظت از محیط زیست خزر را یکی از مؤلفه‌های مهم همکاری کشورهای ساحلی دانست و گفت: حفاظت از این پهنه آبی تنها یک دغدغه محیط زیستی نیست، بلکه برای حفظ ظرفیت‌های اقتصادی، اجتماعی و راهبردی آن ضرورتی اساسی محسوب می‌شود.
وی ادامه داد: کاهش منابع زنده، آلودگی، تغییرات اقلیمی و کاهش سطح آب می‌تواند به‌صورت مستقیم بر زندگی جوامع ساحلی، فعالیت‌های اقتصادی، شیلات، حمل‌ونقل، بنادر و زیرساخت‌های ساحلی اثر بگذارد.
غریب‌آبادی با اشاره به کاهش سطح آب دریای خزر اظهار کرد: این موضوع اهمیت همکاری منطقه‌ای را بیش از گذشته نشان می‌دهد، زیرا پیامدهای آن محدود به قلمرو یک کشور نیست و می‌تواند در بخش‌های مختلف سواحل خزر نمایان شود.
وی تأکید کرد: هیچ کشور ساحلی به تنهایی نمی‌تواند برای چنین پدیده‌ای راه‌حل جامع ارائه کند و به همین دلیل نیازمند داده‌های مشترک، مطالعات علمی، پایش هماهنگ، تبادل اطلاعات و تصمیمات مشترک هستیم.
ضرورت استفاده بیشتر از ظرفیت کنوانسیون تهران
غریب‌آبادی با اشاره به ظرفیت‌های «کنوانسیون تهران» گفت: این کنوانسیون تنها یک چارچوب حقوقی برای همکاری‌های زیست‌محیطی نیست، بلکه می‌تواند بستری برای استمرار گفت‌وگو میان پنج کشور ساحلی درباره آینده خزر باشد.
وی افزود: باید از ظرفیت‌های موجود در کنوانسیون تهران بیش از گذشته استفاده شود و این چارچوب به بستری مؤثرتر برای همکاری‌های علمی، تبادل دانش و اطلاعات و شکل‌گیری ابتکارات مشترک تبدیل شود.
برگزاری هفتمین کنفرانس کنوانسیون تهران در اول مهر
معاون امور حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه با تأکید بر اهمیت برگزاری منظم کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران اظهار کرد: با موافقت کشورهای ساحلی، زمینه برای برگزاری هفتمین کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران در تهران فراهم شده است.
وی ادامه داد: این اجلاس ان‌شاءالله اول مهرماه با حضور مقامات عالی‌رتبه پنج کشور ساحلی برگزار خواهد شد.
غریب‌آبادی در پایان تأکید کرد: با توجه به زمان محدود باقی‌مانده تا برگزاری این نشست، ضروری است کشورهای ساحلی از هم‌اکنون هماهنگی‌ها و تمهیدات لازم را برای برگزاری هرچه شایسته‌تر این اجلاس انجام دهند.
منبع: مهر
