به گزارش عصر تهران، جدیدترین داده‌های طرح آمارگیری نیروی کار در بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد ۳۵.۶ درصد از کل جمعیت بیکار کشور را فارغ‌التحصیلان آموزش عالی تشکیل می‌دهند؛ آماری که نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از نیروی جویای کار، دارای تحصیلات دانشگاهی است.
بر اساس این گزارش، اگرچه سهم بیکاران فارغ‌التحصیل آموزش عالی نسبت به فصل مشابه سال گذشته ۴.۴ درصد کاهش یافته، اما همچنان بیش از یک‌سوم افراد بیکار در کشور را افرادی تشکیل می‌دهند که دارای مدرک دانشگاهی هستند.
بررسی توزیع این آمار نشان می‌دهد نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان در میان زنان و ساکنان مناطق شهری بیشتر از مردان و روستاییان است؛ موضوعی که از وجود برخی محدودیت‌های ساختاری در مسیر اشتغال نیروی متخصص حکایت دارد.
رشد محدود اشتغال فارغ‌التحصیلان
در مقابل، سهم جمعیت شاغل دارای تحصیلات دانشگاهی از کل شاغلان کشور در بهار ۱۴۰۵ به ۲۷.۲ درصد رسیده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل تنها ۰.۱ درصد افزایش داشته است.
رشد بسیار محدود اشتغال فارغ‌التحصیلان در شرایطی رخ داده که بخش قابل‌توجهی از بیکاران کشور را این گروه تشکیل می‌دهند؛ مسئله‌ای که می‌تواند نشان‌دهنده ضعف ظرفیت جذب نیروی متخصص در بخش‌های مختلف اقتصادی باشد.
فاصله مهارت‌های دانشگاهی با نیاز بازار کار
یکی از عوامل اصلی تداوم بیکاری فارغ‌التحصیلان، نبود هماهنگی کافی میان آموزش‌های دانشگاهی و نیازهای واقعی بازار کار عنوان می‌شود.
بسیاری از فارغ‌التحصیلان با دانش نظری وارد بازار کار می‌شوند، در حالی که بخش‌های تولیدی، صنعتی و خدمات تخصصی بیشتر به مهارت‌های کاربردی، تجربه عملی و توانایی‌های به‌روز نیاز دارند.
این فاصله باعث شده برخی کارفرمایان با وجود نیاز به نیروی متخصص، در جذب فارغ‌التحصیلانی که مهارت‌های مورد انتظار را ندارند، با دشواری مواجه شوند.
بیکاری تحصیلی و تغییر انتظارات شغلی
یکی دیگر از چالش‌های بازار کار، پدیده‌ای است که از آن به عنوان «بیکاری تحصیلی» یاد می‌شود. در این وضعیت، برخی افراد پس از پایان تحصیلات دانشگاهی، تنها به دنبال مشاغل اداری و موقعیت‌های شغلی متناسب با عنوان مدرک خود هستند.
این رویکرد می‌تواند باعث کاهش تمایل به فعالیت در مشاغل فنی، مهارتی و عملیاتی شود؛ در حالی که برخی صنایع با کمبود نیروی ماهر در این حوزه‌ها روبه‌رو هستند.
زنان و شهرنشینان؛ گروه‌های آسیب‌پذیرتر
آمارهای بازار کار نشان می‌دهد فارغ‌التحصیلان زن و ساکنان مناطق شهری سهم بیشتری از بیکاری این گروه را به خود اختصاص داده‌اند.
در شهرها، رقابت برای دستیابی به مشاغل تخصصی و اداری بیشتر است و از سوی دیگر، محدودیت‌های موجود برای ورود زنان به برخی حوزه‌های شغلی می‌تواند بر نرخ بیکاری آنان تأثیرگذار باشد.
ضرورت تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت
کارشناسان معتقدند کاهش بیکاری فارغ‌التحصیلان نیازمند بازنگری در نظام آموزش عالی، توسعه آموزش‌های مهارتی و تقویت ارتباط میان دانشگاه و بخش‌های اقتصادی است.
ایجاد مسیرهای کارآموزی، افزایش آموزش‌های کاربردی و هدایت رشته‌های دانشگاهی متناسب با نیازهای آینده بازار کار، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند زمینه استفاده بهتر از ظرفیت نیروی متخصص کشور را فراهم کند.
منبع: ایلنا
